Duy trì và bảo vệ bộ sưu tập zippo

Lã Huyền Ngọc 18/01/2017

Duy trì và bảo vệ bộ sưu tập zippo

Khí hậu nước Việt Nam vốn nóng và nhiều hơi ẩm trong không khí cho nên việc duy trì tình trạng của cái Zippo có phần khó khăn hơn những nơi khác, người chơi thường phải trả một cái giá nào đó để nghiệm ra những điều nên và không nên.

* Tem đỏ niêm phong

Chúng ta hãy bắt đầu với con tem niêm màu cam dán đàng sau lưng Zippo. Con tem này vốn rất quan trọng và cũng rất ... nhiễu sự

Ngoài yếu tố tình trạng của cái Zippo, người ta còn tính đến cả hộp đựng, giấy bảo hành và thậm chí luôn cả con tem biểu giá nhỏ xíu dán trên thân ... nghĩa là phải "zin" từ ngoài đến trong .

Từ những tiêu chuẩn "không thiếu thứ gì" này mà có một số đông người sưu tập giữ nguyên cả con tem màu cam dán đàng sau thân Zippo. Đây là một điều dại dột mà rất nhiều người đã phải trả một giá vô cùng đắt.

Sau khoảng chừng vài năm thì con tem này trở thành một cơn ác mộng thật sự, nhất là đối với những cái vỏ bằng thau, và càng hãi hùng hơn nữa nếu đó là một cái thân thau đánh sọc nhám thay vì trơn. Chúng dính khằn chặt vào thân quẹt và cho dù bạn tốn bao nhiêu công sức để tẩy sạch cái lớp giấy và keo cứng ngắt kia, cho dù lấy sạch được chúng thì bạn cũng đã làm trầy ít nhiều và tẩy mòn đi lớp hoá chất bảo vệ thau, chưa kể màu tự nhiên của thau sẻ khác biệt, phần lộ ra và tiếp xúc với nhiệt độ thì ngã màu đậm hơn phần nằm bên dưới con tem . Ngay cả loại xi-mạ kền (chrome) và là thân trơn đi nữa thì vẫn không thoát khỏi, vẫn để lại dấu vết .

KHÔNG BAO GIỜ!!!

Khi nói đến việc có nên để nguyên con tem hay không thì tất cả các câu lạc bộ sưu tập đều đồng thanh hét lớn giống như tôi vừa làm, nghĩa là chữ KHÔNG BAO GIỜ luôn luôn được viết hoa, tô đậm ... Đây là một “niềm hối tiếc khôn nguôi” đối với nhiều người và ngày nay, từ một nhà buôn Zippo cho đến nhà sưu tập đều đã đồng ý với nhau về việc lột bỏ con tem đáng ghét ấy, thậm chí có người còn “trấn an” khách hàng trên Ebay khi diễn tả tình trạng của món hàng, nói rõ rằng họ đã lột bỏ nó rồi. Zippo Nhật Bản và gần đây nhất là Zippo Âu Châu đã không dán con tem này nữa mà chỉ còn nhìn thấy trên Zippo Mỹ.

Cũng cần nói rõ là Zippo nào cũng làm ở Mỹ cả, chỉ phần design trang trí (đặc biệt với Zippo Nhật) thì họ gửi thành phẩm sang cho người Nhật đảm trách, còn Zippo Âu Châu dù là Ý hay Đức vv ... cũng đều làm ở Mỹ . Tóm lại là tất cả mọi cái Zippo chính hiệu đều được sản xuất ở tại Mỹ mà thôi! Sở dĩ có chuyện phân biệt Zippo Nhật, Zippo Âu Châu là vì đó là những thị trường lớn, sức tiêu thụ mạnh nên họ có những kiểu chỉ phát hành ở địa phương đó mà thôi. Người sưu tập dùng thêm tên của Nhật Bản hay Zippo Âu Châu thường là vì mục đích “quảng cáo” món hàng của mình - ngoài ra thì đặc trưng của kiểu trang trí cũng cho phép người sưu tập biết được nguồn gốc của nó . Thí dụ như nhìn thấy một cái Zippo phủ sơn mài thì người ta biết được ngay đó là cái Zippo Nhật, một cái Zippo có hình dân (cướp biển) Viking cho phép bạn đoán rằng nó là Zippo Hà Lan hay một cái Zippo với cái tên Amerigo Vespucci cho phép bạn đoán rằng nó là Zippo Ý vì chỉ có người Ý mới vẫn tiếp tục “cay cú” với Christophe Columbus tìm ra Châu Mỹ dù chuyện đã qua cũng đã vài trăm năm ...

Nhưng nói gì thì nói, đây là cách gọi để phân biệt chi tiết đối với người sưu tập mà thôi . Chứ tuyệt nhiên không có việc Zippo sản xuất bên ngoài nước Mỹ - hay “gia công” cũng thế! - Riêng Zippo Canada thì cũng đã đóng cửa rồi.

Vậy thì tại sao chỉ có Zippo (cho thị trường) Mỹ thì cũng vẫn còn duy trì việc dán tem này ? Sự thật là thế nào ? Người mới chơi phải làm sao ???

Sự thật là con tem đó không phải là con tem bảo đảm hay bảo hành của nhà sản xuất, nó chỉ là con tem cảnh báo về sự nguy hiểm của hoả hoạn và tất cả mọi cái bật lửa dù là Bic xài xong rồi bỏ cũng phải dán con tem cảnh báo như thế ở Mỹ. Đây là sự bắt buộc về an toàn mà nhà sản xuất phải tuân theo vì luật đòi hỏi. Đó là lý do tại sao Zippo Mỹ vẫn còn duy trì trong khi hàng gửi sang thị trường khác thì không còn dán nó nữa .


Sự than phiền cuả giới sưu tập đã được Zippo lắng nghe bằng cách thay con tem plastic thay vì tem giấy như trước và họ bảo đảm rằng loại keo mới sẻ không dính chết như trước kia. Nhưng bạn đừng quên thêm một yếu tố nữa là ... nhiệt độ, như đã nói ở trên, ngoài việc bám dính thì sự khác biệt giữa phần nằm dưới con tem và phần lộ bên ngoài có tiếp xúc với nhiệt độ và ánh sáng để lại một đường biên giới rất rõ rệt và chẳng cách nào xoá được ..

Vậy nên: Không nên để con tem trên thân . Nếu bạn muốn giữ nguyên mọi thứ thì hãy lột chúng ra và dán vào bên trong của hộp hoặc dán vào tờ giấy bảo hành xếp nhỏ bên trong hộp. Hành động này sẻ không làm giảm giá cái Zippo của bạn, đừng lo.



Solid Brass. Khác biệt giữa xài dầu bóng đánh thường xuyên và để cho màu brass tự nhiên, không đánh bóng.

Người thích cái đẹp ngã màu tự nhiên của thau sẻ phải chịu đựng qua một khoản thời gian "quá độ", giống như người con gái nuôi mái tóc thề phải chịu một thời gian tóc lởm chởm, không dễ coi ... Brass hay Đồng Thau cũng thế, chúng ngã màu một cách tự nhiên do tác động của oxy và nhiệt độ . Trước khi xuất xưởng, chúng đã được phun một lớp bảo vệ mỏng nhằm bảo vệ tạm thời trong thời gian nằm trên tủ chưng bày của cửa hàng. Nếu đừng chùi mòn mất hẳn lớp bảo vệ này thì sau một thời gian sử dụng, toàn bộ cái Zippo sẻ ngã màu đậm và đều khắp, dường như có ẩn hiện cả màu xanh của đồng thau trộn lẫn. Một màu trầm và dịu, chất chứa rõ nét thời gian.


Cũng có những cái Zippo bằng thau nhưng khi ngã màu thì lại mang một vẻ ... tai tái, bóng sáng giả tạo, mặc dù chủ nhân chùi bóng thường xuyên. Đây chính là lý do mà cái Zippo thau của bạn không có được cái màu đồng vàng đậm và sóng sánh như rượu quí lâu năm, như hổ phách. Bởi vì bạn đã nóng nảy chùi sạch đi mất cái lớp bảo vệ mỏng ban đầu đó, khi để lộ trần thuần thau ra bên ngoài thì chúng sẻ bị bẩn không đều, loang lổ sẻ làm bạn bực mắt mà ... chùi bóng mãi, và cứ thế cái Zippo thau của bạn kh��ng bao giờ có cơ hội để phủ kín thân bằng thời gian, biểu lộ qua cái sắc màu vàng ươm, trầm và sâu như lẻ ra chúng phải có .


Rút lại: Hãy "chịu đựng" với những vết dấu tay va chạm cùng một vị trí - để lại dấu - cùng với việc bị "loang lổ" không đều của cái Zippo thau sau mới vài ngày sử dụng. Hãy nhớ là chúng có một lớp bảo vệ mỏng trên bề mặt của thau, những vết dơ tạm thời này sẽ không bám hẳn vào bề mặt của thau thật sự, đừng dùng hoá chất, dầu Cà-na hay cái gì khác để chùi cho nó sáng trưng lên trở lại làm gì. Hãy cứ xài nó, chấp nhận vẻ xấu xí một thời gian ngắn. Sau khoảng chừng một tháng thì lúc này bạn sẻ thấy rằng toàn bộ thân đều ngã màu một cách đều đặn, những vùng khác màu do va chạm nhiều vào cùng một vị trí ... đều đã biến mất, nhưng kỳ lạ nhất là cái Zippo thau giờ đây có vẻ như khó bị bám bẩn hơn lúc ban đầu, chúng gần như được phủ một lớp "keo" bảo vệ ....


* Đá lửa.
Đá lửa hút ẩm trong không khí nhiều hơn là chúng ta tưởng. Sau vài chục năm nó thậm chí phình to đến độ gây nứt, bể ống tuýp. Bánh xe không thể quay được, lò xo cũng bị kẹt cứng chung một khối với ống tuýp, đá và bánh xe ... Đây là điều đặc biệt trầm trọng đối với những cái Zippo từ thời 1940's, nghĩa là đã tròm trèm hơn nửa thế kỷ tuổi đời. Đối với những cái trẻ hơn, khoảng của những năm 60's-80's thì tình trạng vẫn còn sửa chữa được, nếu biết cách và kiên nhẫn một chút. Nhưng đó là đối với việc bạn phải ra tay sửa chữa những cái đã lỡ hư. Còn đối với việc duy trì và gìn giữ những cái Zippo mới tinh khôi, thì điều khôn ngoan nhất là lấy đá lửa ra và bỏ nó vào bụng.
Cất giữ đá lửa trong phần bụng đối với những cái Zippo đang sử dụng là một cách thức được Zippo in thành hướng dẫn bên trong nắp hộp từ thời 50's

Share :

Viết bình luận của bạn